Dấu hiệu nhận biết xương bả vai bị lồi
Xương bả vai bị lồi là tình trạng xương bả vai (hay còn gọi là xương vai, xương scapula) nhô rõ ra phía sau lưng thay vì nằm áp sát lồng ngực như bình thường. Khi nhìn từ phía sau, người bệnh dễ nhận thấy phần viền trong của xương bả vai nhô cao hơn bình thường, nhất là khi giơ tay hoặc chống tay vào tường. Trong y khoa, hiện tượng này còn được gọi là bả vai cánh. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên vai, gây mất cân đối dáng người và ảnh hưởng đến vận động cánh tay.
Dấu hiệu nhận biết xương bả vai bị lồi:
- Bả vai nhô rõ phía sau lưng: Khi người bệnh giơ tay lên cao, chống tay vào tường hoặc vận động mạnh, viền trong xương bả vai nổi bật, thậm chí có thể sờ thấy rõ dưới da.
- Hai bên vai mất cân đối: Một bên vai bị lồi trông cao và nhô ra hơn so với bên còn lại, gây mất thẩm mỹ.
- Đau mỏi vùng vai – lưng trên: Đau có thể âm ỉ hoặc tăng lên khi vận động, làm việc nặng.
- Yếu tay, khó giơ tay quá đầu: Cảm giác nặng, yếu cơ vùng vai, giảm sức mạnh khi cầm nắm hoặc mang vác.
- Đau tăng khi mang vác hoặc vận động vai: Đặc biệt khi làm việc gắng sức, tập thể thao hoặc thực hiện động tác đưa tay lên cao.
- Phân biệt bả vai lồi rõ và lồi nhẹ: Ở một số trường hợp, bả vai chỉ nhô nhẹ, dễ bị nhầm với dáng gù lưng hoặc lệch vai do tư thế.
Nguyên nhân gây xương bả vai bị lồi
- Yếu hoặc liệt cơ quanh bả vai: Đặc biệt là cơ răng trước, cơ thang, cơ trám bị suy yếu khiến xương bả vai không được giữ ổn định, dễ nhô ra sau.
- Tổn thương thần kinh: Chấn thương hoặc bệnh lý ảnh hưởng đến dây thần kinh ngực dài, thần kinh phụ hoặc thần kinh lưng vai làm giảm chức năng các cơ quanh bả vai.
- Sai tư thế kéo dài: Ngồi gù lưng, cúi đầu nhiều khi làm việc, học tập hoặc sử dụng máy tính, điện thoại lâu ngày.
- Chấn thương vùng vai – cổ – lưng trên: Té ngã, va đập mạnh, gãy xương, trật khớp hoặc tổn thương mô mềm quanh vai.
- Bệnh lý xương khớp: Thoái hóa cột sống cổ, viêm quanh khớp vai, viêm đa cơ hoặc các bệnh lý cơ – xương – khớp khác làm ảnh hưởng vận động vai.
Xương bả vai bị lồi có nguy hiểm không?
Tình trạng xương bả vai bị lồi không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây nhiều hệ lụy lâu dài. Đầu tiên là đau vai kéo dài, yếu tay, giảm khả năng vận động, thậm chí ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày như mặc áo, chải đầu, làm việc nhà… Về lâu dài, bả vai lồi kéo dài làm thay đổi tư thế, tăng nguy cơ thoái hóa vai – cổ – lưng, dễ tái phát đau cổ vai gáy. Ngoài ra, việc mất cân đối vai còn gây ảnh hưởng thẩm mỹ, tự ti trong giao tiếp.
Cách điều trị xương bả vai bị lồi
- Nghỉ ngơi, điều chỉnh tư thế: Hạn chế vận động mạnh, tránh mang vác vật nặng. Thay đổi thói quen sinh hoạt để giảm áp lực lên vùng vai.
- Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng: Áp dụng các bài tập chuyên biệt giúp tăng cường sức mạnh cơ răng trước, cơ thang, cơ trám… giúp xương bả vai ổn định trở lại. Có thể dùng điện xung, nhiệt trị liệu hỗ trợ giảm đau và phục hồi.
- Bài tập tại nhà: Bác sĩ vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn những bài tập phù hợp với từng người bệnh.
- Giảm đau, giãn cơ: Dùng thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ hoặc miếng dán nóng/lạnh hỗ trợ khi đau nhiều (theo chỉ định bác sĩ).
- Điều trị tổn thương thần kinh: Nếu nguyên nhân là tổn thương dây thần kinh, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc hỗ trợ tái tạo thần kinh, vật lý trị liệu hoặc can thiệp phẫu thuật khi cần thiết.
- Phẫu thuật: Chỉ định trong một số trường hợp đặc biệt, như đứt hoàn toàn dây thần kinh hoặc tổn thương cấu trúc nặng không đáp ứng điều trị bảo tồn.
Bài tập hỗ trợ cải thiện xương bả vai bị lồi
Để cải thiện tình trạng xương bả vai bị lồi, người bệnh nên tập luyện đúng cách và đều đặn. Trước khi tập, hãy khởi động kỹ, bắt đầu với các động tác nhẹ, tăng dần cường độ, và không tập khi vai đang đau nhiều.
Nhóm bài tập tăng sức cơ răng trước:
- Đẩy tường: Đứng đối diện tường, hai tay chống lên tường ngang vai, từ từ gập khuỷu tay rồi đẩy người về vị trí cũ.
- Kéo dây kháng lực: Dùng dây kháng lực cố định phía sau, một tay giữ dây và đẩy tay về phía trước, lặp lại nhiều lần để tăng sức cơ quanh bả vai.
Nhóm bài tập ổn định vai – lưng trên:
- Plank giữ thẳng lưng: Chống tay hoặc khuỷu tay xuống sàn, giữ cơ thể thành một đường thẳng trong 20–30 giây.
- Co bả vai về phía cột sống: Ngồi hoặc đứng, kéo hai bả vai lại gần nhau rồi thả lỏng, lặp lại nhiều lần.
Lưu ý: Nên tập dưới sự hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu để đảm bảo đúng kỹ thuật. Duy trì luyện tập mỗi ngày, kết hợp chỉnh tư thế sinh hoạt để đạt hiệu quả tốt nhất. Nếu vai bị đau nhiều, sưng đỏ hoặc yếu nhanh, nên ngừng tập và đi khám bác sĩ.
Kết luận
Xương bả vai bị lồi là vấn đề thường gặp ở cả người trẻ lẫn người lớn tuổi, liên quan đến sức mạnh cơ – thần kinh vùng vai và tư thế sinh hoạt hàng ngày. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và thay đổi thói quen vận động đóng vai trò quan trọng giúp khôi phục chức năng vai, phòng ngừa các biến chứng và mang lại chất lượng cuộc sống tốt hơn. Nếu bạn nhận thấy dấu hiệu bả vai nhô cao, đau yếu vùng vai hoặc vận động vai hạn chế, hãy thăm khám tại cơ sở chuyên khoa xương khớp uy tín để được tư vấn và điều trị hiệu quả.
