Dấu hiệu bệnh gút ở tay: Nhận biết sớm và điều trị hiệu quả

Bệnh gút là một trong những bệnh lý viêm khớp phổ biến, xuất hiện chủ yếu ở nam giới trung niên. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, bệnh có xu hướng trẻ hóa và có thể gặp ở cả phụ nữ. Không chỉ ảnh hưởng đến các khớp lớn như ngón chân cái, mắt cá chân, gối, gút còn có thể tấn công các khớp nhỏ ở bàn tay, ngón tay – nơi vốn rất quan trọng cho vận động tinh tế hằng ngày.

Nhiều người thường nhầm lẫn gút ở tay với các bệnh viêm khớp thông thường như viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, dẫn tới chẩn đoán và điều trị muộn. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh gút ở tay là yếu tố then chốt giúp người bệnh được can thiệp kịp thời, tránh các biến chứng nặng nề ảnh hưởng đến khả năng lao động và chất lượng cuộc sống.

Tình trạng bệnh gút ở tay

Bệnh gút ở tay là tình trạng lắng đọng tinh thể urat tại các khớp của bàn tay, ngón tay hoặc cổ tay, gây ra các cơn đau cấp tính, sưng viêm và lâu dần có thể hình thành các hạt tophi dưới da. Gút ở tay thường là hậu quả của tăng acid uric máu kéo dài, khiến các tinh thể urat không được đào thải mà tích tụ lại trong các khớp nhỏ.

Khi các tinh thể này lắng đọng tại bao khớp và sụn khớp, cơ thể sẽ sinh ra phản ứng viêm mạnh, gây đau nhức, sưng đỏ. Đối tượng dễ mắc gút ở tay thường là nam giới trung niên, người có tiền sử tăng acid uric máu, có thói quen ăn uống nhiều đạm, rượu bia, hoặc mắc các bệnh chuyển hóa như tăng huyết áp, đái tháo đường.

Dấu hiệu bệnh gút ở tay thường gặp

Đau khớp bàn tay và ngón tay đột ngột

Một trong những biểu hiện điển hình của bệnh gút ở tay là cơn đau khớp xảy ra đột ngột, dữ dội, thường vào ban đêm hoặc gần sáng. Người bệnh cảm nhận rõ cảm giác đau nhức sâu trong khớp, đau tăng nhanh khiến không thể cử động hoặc nắm bàn tay như bình thường. Cơn đau này thường kéo dài vài giờ đến vài ngày, có thể giảm dần rồi tái phát nếu không được điều trị đúng cách.

Sưng, nóng, đỏ tại khớp tay

Ngoài đau, vùng khớp bị gút thường sưng to rõ rệt, da căng bóng, đỏ và nóng khi chạm vào. Tình trạng này dễ khiến nhiều người lầm tưởng với viêm khớp nhiễm khuẩn hoặc các bệnh lý viêm khớp khác. Đặc biệt, sưng đỏ xuất hiện chủ yếu ở các khớp ngón tay, bàn tay, cổ tay, khiến người bệnh gặp khó khăn khi cầm nắm đồ vật.

Cứng khớp và hạn chế vận động

Sau mỗi đợt viêm cấp, khớp tay thường trở nên cứng và khó vận động hơn. Người bệnh cảm giác khó nắm, khó duỗi các ngón tay, đặc biệt vào buổi sáng sau khi ngủ dậy. Nếu không can thiệp kịp thời, các khớp có thể bị co cứng, biến dạng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày và công việc.

Xuất hiện hạt tophi ở tay

Ở giai đoạn mạn tính, người mắc bệnh gút ở tay có thể xuất hiện các hạt tophi dưới da, thường là ở quanh khớp ngón tay, cổ tay hoặc mu bàn tay. Hạt tophi là các cục nhỏ, rắn, không đau hoặc chỉ đau nhẹ khi ấn, đôi khi vỡ ra chảy dịch trắng như phấn do tinh thể urat tích tụ lâu ngày. Sự hiện diện của hạt tophi là dấu hiệu bệnh đã tiến triển kéo dài, cần điều trị tích cực.

Tái phát nhiều đợt tại cùng vị trí

Các cơn đau gút ở tay thường có xu hướng tái phát nhiều lần, mỗi đợt bệnh trở nên nặng hơn, thời gian giữa các đợt ngày càng ngắn. Nếu không kiểm soát acid uric máu hiệu quả, bệnh sẽ tiến triển nặng, dẫn đến viêm nhiều khớp cùng lúc và tổn thương khớp không hồi phục.

Phân biệt gút ở tay với các bệnh lý khác

Việc phân biệt bệnh gút ở tay với các bệnh lý khác là rất quan trọng để tránh điều trị sai hướng. Một số bệnh thường dễ nhầm lẫn với gút ở tay bao gồm:

• Viêm khớp dạng thấp: Thường gặp ở phụ nữ trung niên, đau nhiều khớp đối xứng hai bên, kèm cứng khớp buổi sáng kéo dài.
• Thoái hóa khớp bàn tay: Xảy ra ở người lớn tuổi, đau tăng khi vận động, ít sưng đỏ, không có biểu hiện viêm cấp dữ dội như gút.
• Viêm khớp nhiễm khuẩn: Đau, sưng, nóng, đỏ rất rầm rộ, kèm sốt cao, toàn thân mệt mỏi, cần được xử lý cấp cứu.

Dấu hiệu điển hình giúp định hướng chẩn đoán gút là cơn đau đột ngột, sưng đỏ, thường ở một khớp, xuất hiện về đêm, có tiền sử tăng acid uric máu và xuất hiện hạt tophi sau một thời gian mắc bệnh.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây gút ở tay

Nguyên nhân trực tiếp của bệnh gút ở tay là do nồng độ acid uric trong máu tăng cao kéo dài, dẫn đến lắng đọng tinh thể urat tại các khớp tay. Một số yếu tố nguy cơ điển hình gồm:

• Chế độ ăn nhiều purin: Thường xuyên ăn nội tạng động vật, thịt đỏ, hải sản, uống rượu bia nhiều.
• Bệnh lý nền: Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, suy thận làm giảm khả năng đào thải acid uric.
• Sử dụng thuốc: Lạm dụng thuốc lợi tiểu, aspirin liều thấp, thuốc điều trị ung thư.
• Di truyền: Gia đình có người mắc bệnh gút, rối loạn chuyển hóa purin bẩm sinh.
• Lối sống ít vận động: Ngồi nhiều, ít vận động khiến chuyển hóa kém, tăng nguy cơ lắng đọng urat ở các khớp nhỏ như bàn tay.

Xem thêm: Bệnh gút nên ăn gì và kiêng gì?

Chẩn đoán bệnh gút ở tay

Chẩn đoán bệnh gút ở tay dựa vào phối hợp giữa triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng:

• Khám lâm sàng: Phát hiện các dấu hiệu đau, sưng, đỏ tại khớp tay, hạt tophi dưới da.
• Xét nghiệm máu: Định lượng nồng độ acid uric, thường trên 420 µmol/L (ở nam) hoặc 360 µmol/L (ở nữ).
• Siêu âm khớp tay: Hỗ trợ phát hiện các tinh thể urat, ổ viêm quanh khớp, có thể thấy hình ảnh “double contour” đặc trưng.
• Chụp X-quang: Trong giai đoạn mạn tính có thể thấy tổn thương bào mòn xương, khe khớp hẹp, hạt tophi.
• Chọc hút dịch khớp: Phát hiện tinh thể urat dưới kính hiển vi, giúp chẩn đoán xác định trong các trường hợp điển hình hoặc nghi ngờ.

Điều trị bệnh gút ở tay như thế nào?

Điều trị cơn gút cấp ở tay

Trong giai đoạn cơn đau cấp, mục tiêu là giảm đau, giảm viêm nhanh chóng và hạn chế tổn thương thêm cho khớp. Bác sĩ sẽ chỉ định:

• Thuốc giảm đau, kháng viêm: Colchicin, NSAIDs (ibuprofen, naproxen…), corticosteroid ngắn hạn nếu cần.
• Nghỉ ngơi: Hạn chế vận động tay, kê cao tay để giảm sưng.
• Chườm lạnh: Giúp giảm đau và giảm sưng hiệu quả trong những ngày đầu.

Lưu ý, không tự ý dùng thuốc mà cần theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Điều trị kiểm soát lâu dài

Sau khi kiểm soát cơn cấp, điều quan trọng là duy trì acid uric máu ở ngưỡng an toàn nhằm ngăn tái phát:

• Thuốc hạ acid uric máu: Allopurinol, febuxostat, hoặc probenecid theo chỉ định.
• Theo dõi định kỳ: Xét nghiệm máu kiểm tra nồng độ acid uric, điều chỉnh thuốc khi cần thiết.

Điều chỉnh lối sống và chế độ ăn

Song song với dùng thuốc, người bệnh cần:

• Kiêng các thực phẩm giàu purin: Nội tạng, thịt đỏ, hải sản, đồ uống có cồn.
• Ăn nhiều rau xanh, uống đủ nước: Giúp tăng đào thải acid uric qua nước tiểu.
• Kiểm soát cân nặng: Tránh béo phì, lười vận động.
• Tập luyện nhẹ nhàng: Các bài tập dành cho bàn tay sau khi hết đau cấp giúp duy trì chức năng khớp, phòng biến dạng.

Bệnh gút ở tay có nguy hiểm không?

Bệnh gút ở tay nếu không được kiểm soát tốt có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm:

• Biến dạng khớp, mất chức năng vận động: Sưng, đau, hạt tophi gây biến dạng các ngón tay, ảnh hưởng sinh hoạt, lao động.
• Nhiễm trùng hạt tophi: Khi hạt tophi vỡ, nguy cơ nhiễm trùng rất cao, thậm chí có thể lan rộng.
• Ảnh hưởng chất lượng cuộc sống: Đau tái đi tái lại, mất ngủ, giảm khả năng lao động.
• Biến chứng toàn thân: Nếu acid uric máu liên tục tăng cao, có thể gây sỏi thận, tổn thương thận, tăng nguy cơ tim mạch.

Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không chủ quan với các dấu hiệu của bệnh gút ở tay.

Kết luận

Dấu hiệu bệnh gút ở tay có thể bị bỏ sót hoặc nhầm lẫn với các bệnh khớp khác nếu không chú ý. Chủ động nhận biết sớm và kiểm soát acid uric máu là chìa khóa giúp điều trị hiệu quả, phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào về dấu hiệu gút ở tay, hãy liên hệ với các chuyên gia xương khớp để được tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời.