Đau khớp háng là gì?
Khớp háng là một trong những khớp lớn và quan trọng nhất của cơ thể, đóng vai trò như “bản lề” nối thân mình với hai chân, giúp chúng ta đi lại, chạy nhảy, ngồi, đứng hoặc leo cầu thang một cách linh hoạt. Khi khớp háng bị đau, mọi sinh hoạt và vận động đều trở nên khó khăn.
Đau khớp háng không chỉ đơn thuần là cảm giác đau nhức tại vùng háng, mà đôi khi còn lan xuống đùi, mông, thậm chí cả lưng dưới. Nhiều người dễ nhầm lẫn đau khớp háng với các cơn đau vùng bẹn, đau do thần kinh tọa hoặc đau do thoát vị đĩa đệm. Việc nhận biết đúng và sớm sẽ giúp điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng lâu dài.
Các biểu hiện thường gặp của đau khớp háng:
- Đau vùng háng – bẹn: Đau sâu trong háng, tăng khi đi lại, leo cầu thang hoặc đứng lên – ngồi xuống.
- Đau lan xuống đùi hoặc mông: Cơn đau có thể lan ra mặt trước, ngoài đùi hoặc vùng mông, đôi khi kèm tê, yếu chân.
- Cứng khớp, hạn chế vận động: Khớp háng cứng vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu, khó xoay, dạng, khép chân.
- Tiếng lạo xạo, lục cục: Khi vận động nghe tiếng lạo xạo, lục cục trong khớp, nhất là khi thoái hóa hoặc tổn thương sụn khớp.
Nguyên nhân gây đau khớp háng
Thoái hóa khớp háng
Thoái hóa khớp háng là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt ở người trung niên, cao tuổi, người thừa cân hoặc phải lao động nặng. Quá trình lão hóa tự nhiên khiến lớp sụn bảo vệ bề mặt khớp bị mòn dần, dẫn đến xương cọ xát vào nhau khi vận động, gây đau, cứng khớp, thậm chí biến dạng khớp.
Viêm khớp háng
Viêm khớp háng có thể do nhiều nguyên nhân như viêm khớp dạng thấp (bệnh tự miễn), viêm khớp do nhiễm khuẩn (thường có biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau cấp tính), viêm khớp do gút (tăng acid uric máu). Những trường hợp này thường cần điều trị chuyên sâu, nếu không dễ dẫn đến phá hủy khớp nhanh chóng.
Hoại tử chỏm xương đùi
Hoại tử chỏm xương đùi thường gặp ở người sử dụng rượu bia nhiều năm, dùng thuốc corticoid kéo dài hoặc có tiền sử chấn thương khớp háng. Bệnh diễn tiến âm thầm, đau tăng dần, có thể dẫn đến sụp khớp háng, tàn phế nếu không can thiệp kịp thời.
Chấn thương khớp háng
Té ngã, tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh có thể gây gãy cổ xương đùi, trật khớp háng hoặc tổn thương phần mềm quanh khớp. Đây là nguyên nhân phổ biến ở người trẻ, vận động viên hoặc người già xương yếu. Chấn thương cần được cấp cứu và xử lý sớm để tránh di chứng lâu dài.
Viêm gân – viêm bao hoạt dịch quanh khớp háng
Viêm bao hoạt dịch mấu chuyển hoặc viêm gân cơ quanh khớp háng thường gặp ở người lao động nặng, vận động viên, người ít vận động nhưng đột ngột tăng cường vận động. Tình trạng này gây đau mặt ngoài khớp háng, đau tăng khi vận động hoặc ấn vào vùng đau.
Nguyên nhân khác
Các bất thường bẩm sinh khớp háng (loạn sản, trật khớp bẩm sinh) có thể biểu hiện đau háng từ nhỏ hoặc khi trưởng thành. Ngoài ra, thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng cũng có thể gây đau lan xuống háng, đùi, cần chẩn đoán phân biệt chính xác.
Đau khớp háng có nguy hiểm không?
Đau khớp háng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể gây hậu quả nghiêm trọng:
- Giảm khả năng đi lại, vận động: Đau nặng, cứng khớp làm người bệnh khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày, thậm chí phải dùng nạng, xe lăn.
- Biến dạng khớp, tàn phế: Nhiều trường hợp để lâu ngày có thể dẫn đến biến dạng, lệch trục chi, chân ngắn chân dài.
- Ảnh hưởng chất lượng cuộc sống: Đau kéo dài khiến người bệnh mất ngủ, lo lắng, giảm khả năng lao động, vui chơi.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa khi đau khớp háng kéo dài trên 1–2 tuần mà không thuyên giảm, đau tăng dần kể cả khi nghỉ ngơi, kèm các triệu chứng sưng nóng đỏ, sốt, tê yếu chân hoặc khó đi lại, khập khiễng. Thăm khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân chính xác và phòng tránh biến chứng nguy hiểm.
Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh/chấn thương, thăm khám vận động khớp háng và tìm dấu hiệu viêm, lạo xạo. Để chẩn đoán chuyên sâu, bác sĩ thường chỉ định các phương pháp:
- X-quang khớp háng: Đánh giá cấu trúc xương, phát hiện thoái hóa, gãy xương, hoại tử chỏm, biến dạng khớp.
- MRI khớp háng: Hình ảnh chi tiết mô mềm, sụn khớp, phát hiện tổn thương gân, dây chằng, sụn.
- CT scan: Đánh giá các tổn thương xương phức tạp hoặc chuẩn bị trước phẫu thuật.
- Xét nghiệm máu: Tìm dấu hiệu viêm, nhiễm trùng, tăng acid uric (bệnh gút).
- Các xét nghiệm tự miễn: Tìm yếu tố dạng thấp, kháng thể nếu nghi ngờ bệnh lý tự miễn.
Điều trị đau khớp háng như thế nào?
Điều trị nội khoa
- Thuốc giảm đau, kháng viêm: Giúp kiểm soát triệu chứng đau, giảm viêm sưng khớp háng.
- Thuốc giãn cơ: Dùng khi có hiện tượng co cứng cơ quanh khớp.
- Thuốc hỗ trợ sụn khớp: Bổ sung glucosamine, chondroitin trong trường hợp thoái hóa khớp.
Lưu ý: Thuốc cần được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa, không tự ý mua hoặc tăng liều dùng để tránh tác dụng phụ.
Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng
Các phương pháp vật lý trị liệu như chiếu tia hồng ngoại, sóng ngắn, điện xung, kéo giãn cột sống, xoa bóp trị liệu giúp giảm đau, chống cứng khớp, phục hồi khả năng vận động, tăng sức mạnh các nhóm cơ quanh khớp háng. Tập luyện các bài tập chuyên biệt dưới hướng dẫn của chuyên gia phục hồi chức năng.
Can thiệp chuyên sâu
- Tiêm khớp: Sử dụng corticoid hoặc huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) nhằm giảm viêm, phục hồi mô sụn trong một số trường hợp.
- Phẫu thuật: Được chỉ định khi các phương pháp trên không hiệu quả hoặc tổn thương khớp quá nặng (thay khớp háng nhân tạo, sửa chữa hoặc cố định xương).
Cách phòng ngừa đau khớp háng
- Kiểm soát cân nặng hợp lý: Giảm áp lực lên khớp háng, phòng ngừa thoái hóa sớm.
- Tập luyện thể dục đều đặn: Tăng cường sức mạnh cơ vùng hông, đùi, giữ khớp linh hoạt.
- Tránh mang vác nặng, tư thế xấu: Không ngồi xổm, ngồi bắt chéo chân lâu, không lao động quá sức.
- Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Ăn nhiều rau xanh, hoa quả, thực phẩm giàu canxi, vitamin D để tăng sức khỏe xương khớp.
- Khám sức khỏe định kỳ: Đặc biệt khi có tiền sử bệnh lý xương khớp, hoặc các dấu hiệu đau bất thường ở khớp háng.
Kết luận
Đau khớp háng là vấn đề sức khỏe khá phổ biến, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc chẩn đoán sớm, can thiệp đúng cách và phòng ngừa hiệu quả sẽ giúp bạn duy trì vận động linh hoạt, tận hưởng cuộc sống trọn vẹn.
Nếu bạn hoặc người thân gặp tình trạng đau khớp háng, đừng chủ quan! Hãy đến thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa xương khớp uy tín như Phòng khám Xương Khớp Cao Khang để được tư vấn và điều trị hiệu quả, bảo vệ sức khỏe vận động lâu dài.
