Trẹo chân là một chấn thương rất thường gặp trong sinh hoạt hàng ngày lẫn khi vận động thể thao. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết trẹo chân bao lâu thì khỏi, vì thời gian hồi phục có thể rất khác nhau ở mỗi người. Điều này phụ thuộc vào mức độ tổn thương, cách xử lý ban đầu và quá trình phục hồi về sau. Hiểu rõ các mốc hồi phục, cũng như những yếu tố ảnh hưởng, sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong việc chăm sóc bản thân và đặt kỳ vọng phù hợp trong quá trình điều trị.
Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian hồi phục
Không phải trường hợp trẹo chân nào cũng lành thương giống nhau. Có người chỉ mất vài ngày, nhưng cũng có trường hợp phải mất hàng tháng để vận động trở lại như cũ. Thời gian hồi phục phụ thuộc vào các yếu tố sau:
- Mức độ tổn thương dây chằng: Trẹo chân nhẹ (giãn dây chằng) hồi phục nhanh hơn trung bình hoặc nặng (rách một phần hay rách hoàn toàn).
- Xử lý ban đầu có đúng cách hay không: Sơ cứu đúng giúp rút ngắn thời gian hồi phục, còn xử lý sai khiến tổn thương lâu lành hơn.
- Tuổi tác và thể trạng: Người trẻ, khỏe mạnh hồi phục nhanh hơn người lớn tuổi, người béo phì hoặc có bệnh lý nền (tim mạch, tiểu đường…).
- Tính chất công việc và mức độ vận động: Người lao động chân tay, vận động viên cần hồi phục chức năng cổ chân tốt hơn trước khi trở lại làm việc hoặc tập luyện, nên thời gian phục hồi lâu hơn.
- Tuân thủ vật lý trị liệu: Tập phục hồi đúng kỹ thuật giúp dây chằng, cơ quanh cổ chân lấy lại sức mạnh và độ dẻo dai, rút ngắn thời gian lành thương. Bỏ tập hoặc tập sai sẽ làm quá trình khỏi bệnh kéo dài.
Trẹo chân bao lâu thì khỏi theo từng mức độ?
Thời gian hồi phục của trẹo chân rất khác nhau tùy thuộc vào mức độ tổn thương:
- Trẹo chân nhẹ (Độ I – giãn nhẹ dây chằng): Thường hồi phục hoàn toàn sau 5–10 ngày. Người bệnh có thể vận động nhẹ sau vài ngày nếu cảm thấy không đau. Sưng và đau thường giảm nhanh, ít để lại di chứng.
- Trẹo chân trung bình (Độ II – rách một phần dây chằng): Cần khoảng 2–6 tuần để hồi phục. Giai đoạn đầu có thể phải băng ép, nẹp cổ chân hoặc dùng nạng hỗ trợ. Cần nghỉ ngơi và tập các bài phục hồi chức năng để tránh yếu hoặc lỏng cổ chân về sau.
- Trẹo chân nặng (Độ III – rách hoàn toàn dây chằng): Thời gian khỏi có thể từ 6–12 tuần, thậm chí lâu hơn nếu phải phẫu thuật hoặc có tổn thương kết hợp (gãy xương, trật khớp). Người bệnh cần được cố định chân lâu dài, kết hợp tập phục hồi chức năng và theo dõi sát bởi bác sĩ chuyên khoa.
Khi nào trẹo chân lâu khỏi bất thường?
Thông thường, sau các mốc thời gian trên, đa số người bệnh sẽ trở lại sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, nếu gặp các dấu hiệu sau, nên đến khám lại để được kiểm tra và tư vấn:
- Đau kéo dài trên 6 tuần không giảm dù đã nghỉ ngơi, điều trị đúng cách.
- Cổ chân yếu, lỏng lẻo, đi lại không vững hoặc dễ bị trẹo lại.
- Vận động còn hạn chế, không thể đi lại, chạy nhảy hoặc tập thể thao như trước.
- Xuất hiện sưng, nóng, đỏ, đau kéo dài – có thể là dấu hiệu viêm mạn tính hoặc nhiễm trùng (hiếm gặp).
Những trường hợp này cần được thăm khám kỹ, chụp X-quang, siêu âm hoặc MRI để loại trừ các tổn thương sâu như: rách dây chằng kéo dài, viêm quanh khớp, tổn thương sụn, thậm chí là gãy xương nhỏ hoặc tổn thương thần kinh/mạch máu.
Làm sao để rút ngắn thời gian hồi phục?
Muốn chân sớm khỏi, bạn nên:
- Xử lý đúng ngay từ đầu bằng cách áp dụng đầy đủ nguyên tắc R.I.C.E với nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và kê cao chân trong 48 giờ đầu sau trẹo chân.
- Sử dụng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm đúng theo hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý tăng liều hay dùng kéo dài.
- Tập vật lý trị liệu sớm và đúng kỹ thuật, bắt đầu bằng các bài tập nhẹ nhàng như co duỗi cổ chân, xoay cổ chân và tăng dần mức độ tập luyện theo chỉ dẫn của chuyên gia.
- Tránh vận động mạnh, không đi lại, chơi thể thao hoặc lao động nặng khi cổ chân còn đau, còn sưng hoặc chưa phục hồi hoàn toàn.
- Mang giày phù hợp để bảo vệ cổ chân, nên chọn giày thể thao ôm sát cổ chân, đế chống trơn và có thể sử dụng thêm băng thun hoặc dụng cụ bảo vệ nếu từng bị trẹo chân.
- Luôn tuân thủ lịch tái khám và các hướng dẫn của bác sĩ, tái khám định kỳ để được tư vấn kịp thời, điều chỉnh phác đồ điều trị hoặc bổ sung các bài tập phục hồi phù hợp.
Thời gian bao lâu có thể quay lại hoạt động thể thao?
- Trẹo chân nhẹ (Độ I): có thể trở lại tập luyện sau 1–2 tuần nếu đã hết đau, không sưng và khớp vững.
- Trẹo chân trung bình (Độ II): nên nghỉ thể thao 4–6 tuần, chỉ quay lại khi vận động được bình thường và có sức mạnh cổ chân tốt.
- Trẹo chân nặng (Độ III): thời gian nghỉ tối thiểu 8–12 tuần, hoặc lâu hơn nếu phải phẫu thuật.
Việc trở lại thi đấu cần được kiểm tra bởi bác sĩ chuyên khoa, đảm bảo đủ tiêu chí:
- Không còn đau hoặc sưng.
- Cổ chân vững, đi lại, chạy nhảy, xoay chuyển dễ dàng.
- Có thể thực hiện các động tác nhảy, đổi hướng đột ngột mà không bị đau, không sợ trẹo lại.
Lưu ý: Nếu vội vã tập luyện khi cổ chân chưa hồi phục hoàn toàn, nguy cơ tái chấn thương và biến chứng mạn tính sẽ rất cao.
Kết luận
Trẹo chân bao lâu thì khỏi phụ thuộc vào mức độ tổn thương dây chằng, cách xử lý ban đầu, độ tuổi, sức khỏe, tính chất công việc và mức độ tuân thủ tập luyện phục hồi. Với các trường hợp nhẹ, chỉ mất từ 5–10 ngày; trung bình là 2–6 tuần; nặng thì 6–12 tuần hoặc hơn, đặc biệt nếu cần phẫu thuật.
Để rút ngắn thời gian lành thương và phòng ngừa biến chứng lâu dài, hãy tuân thủ điều trị đúng cách, tập phục hồi bài bản và chủ động khám lại nếu có dấu hiệu bất thường kéo dài.
