Khi được chẩn đoán mắc viêm khớp dạng thấp, không ít người bệnh cảm thấy hoang mang và lo lắng. Câu hỏi thường trực là “Liệu bệnh có chữa khỏi hoàn toàn không? Có thể sống bình thường như trước không?” Đây là tâm lý chung, bởi viêm khớp dạng thấp vốn được biết đến là bệnh lý mạn tính, tiến triển kéo dài, dễ gây biến dạng khớp, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị đúng cách.
Vậy sự thật về khả năng chữa khỏi bệnh là gì? Người bệnh cần làm gì để sống khỏe mạnh cùng căn bệnh này? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện từ góc độ chuyên môn.
Viêm khớp dạng thấp có chữa khỏi được không?
Hiện nay, viêm khớp dạng thấp chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Đây là sự thật được các tổ chức y tế lớn trên thế giới (như Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ – ACR, Tổ chức Y tế Thế giới – WHO) khẳng định. Tuy nhiên, bệnh có thể được kiểm soát rất hiệu quả, giúp người bệnh sống khỏe mạnh, duy trì khả năng vận động và làm việc như người bình thường nếu điều trị sớm và đúng cách.
Bản chất của viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn, nghĩa là hệ miễn dịch bị rối loạn lâu dài, gây ra phản ứng viêm tự phát, không phụ thuộc vào các yếu tố từ bên ngoài. Đến nay, y học chưa tìm ra nguyên nhân gốc rễ cũng như cách đảo ngược hoàn toàn cơ chế miễn dịch bất thường này. Ngoài ra, yếu tố di truyền và môi trường còn khiến bệnh có xu hướng tái phát, tiến triển mạn tính, khó kiểm soát triệt để.
Dù chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhiều bệnh nhân viêm khớp dạng thấp có thể đạt tới giai đoạn “lui bệnh” (remission) nếu được điều trị sớm, tuân thủ đúng phác đồ. Lui bệnh là trạng thái người bệnh gần như không còn đau, sưng khớp, các chỉ số viêm trở về bình thường, vận động tốt, không tiến triển tổn thương mới. Đây là mục tiêu tối ưu trong điều trị hiện nay, giúp người bệnh duy trì chất lượng sống cao và hạn chế tối đa nguy cơ biến dạng khớp.
Điều trị viêm khớp dạng thấp hiện nay nhằm mục tiêu gì?
Mục tiêu điều trị không phải là “chữa khỏi” mà là kiểm soát viêm tối đa, ngăn chặn phá hủy khớp, duy trì chức năng vận động và nâng cao chất lượng sống lâu dài cho người bệnh. Cụ thể:
- Kiểm soát viêm và giảm đau: Giúp người bệnh bớt đau đớn, dễ dàng sinh hoạt hằng ngày.
- Ngăn ngừa phá hủy và biến dạng khớp: Hạn chế tổn thương, duy trì cấu trúc và chức năng khớp.
- Duy trì và cải thiện khả năng vận động: Giúp người bệnh tự lập trong sinh hoạt, làm việc, tránh phụ thuộc vào người khác.
- Giảm nguy cơ biến chứng toàn thân: Như tổn thương tim mạch, phổi, mắt… giúp kéo dài tuổi thọ.
- Nâng cao chất lượng sống lâu dài: Hỗ trợ người bệnh hòa nhập cộng đồng, tham gia lao động và các hoạt động xã hội.
Các phương pháp điều trị viêm khớp dạng thấp hiện nay
Điều trị bằng thuốc
Điều trị bằng thuốc là nền tảng quan trọng nhất. Các nhóm thuốc chính gồm:
- Thuốc điều trị nền (DMARDs): Methotrexate, Sulfasalazine, Leflunomide… giúp kiểm soát tiến triển bệnh, hạn chế phá hủy khớp về lâu dài.
- Thuốc sinh học/nhắm trúng đích: Adalimumab, Etanercept, Tocilizumab, Tofacitinib… dành cho trường hợp không đáp ứng tốt với DMARDs thông thường. Nhóm thuốc này mang lại hiệu quả kiểm soát viêm vượt trội, nhưng cần theo dõi sát vì nguy cơ tác dụng phụ.
- Thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAIDs): Ibuprofen, Meloxicam… và thuốc corticoid liều thấp giúp giảm đau, giảm viêm cấp tính, hỗ trợ kiểm soát triệu chứng.
Lưu ý: Thuốc phải được chỉ định và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa, dùng đủ liều, đúng thời gian, không tự ý ngưng hoặc thay đổi phác đồ.
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng
Bên cạnh thuốc, vật lý trị liệu có vai trò không thể thiếu trong việc phục hồi chức năng và phòng ngừa cứng khớp, teo cơ.
- Các bài tập vận động nhẹ nhàng, phù hợp sẽ giúp duy trì tầm vận động, tăng sức mạnh cơ quanh khớp, giảm cứng khớp buổi sáng.
- Massage, chườm ấm, thủy trị liệu hoặc các kỹ thuật phục hồi chuyên sâu được chỉ định phù hợp từng giai đoạn bệnh.
- Người bệnh nên tập luyện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia phục hồi chức năng, không nên vận động quá sức hoặc tập sai cách, tránh làm nặng thêm tổn thương khớp.
Điều chỉnh lối sống hỗ trợ kiểm soát bệnh
Một số thói quen sinh hoạt giúp hỗ trợ kiểm soát tốt bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị:
- Nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động quá mức hoặc mang vác nặng gây quá tải khớp.
- Kiểm soát cân nặng để giảm áp lực lên các khớp chịu lực như gối, cổ chân.
- Chế độ dinh dưỡng khoa học: ăn đủ chất đạm, bổ sung omega-3, canxi, vitamin D, hạn chế thực phẩm giàu purin, mỡ động vật, rượu bia.
- Giữ tinh thần lạc quan, quản lý stress và đảm bảo ngủ đủ giấc.
- Tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị, tái khám đúng lịch và trao đổi với bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường.
Nếu không điều trị đúng, viêm khớp dạng thấp có thể gây hậu quả gì?
Bỏ qua hoặc điều trị không đúng, không đủ sẽ khiến bệnh tiến triển nặng, để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng:
- Biến dạng khớp, mất chức năng vận động: Các khớp bị viêm kéo dài sẽ dần biến dạng, lệch trục, teo cơ, mất khả năng cử động bình thường.
- Teo cơ, dính khớp: Viêm lâu ngày làm các cơ quanh khớp yếu dần, khớp có thể dính cứng, khiến người bệnh mất khả năng tự đi lại, phụ thuộc vào người khác.
- Biến chứng ngoài khớp: Viêm khớp dạng thấp có thể gây viêm màng ngoài tim, tổn thương phổi, mắt, da, làm tăng nguy cơ tim mạch, đột quỵ.
- Nguy cơ tàn phế và suy giảm chất lượng sống: Nhiều người bệnh không thể lao động, sinh hoạt, mất tự tin, dễ rơi vào trạng thái trầm cảm kéo dài.
Kết luận
Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn mạn tính chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát tốt triệu chứng, hạn chế tối đa biến dạng, duy trì chức năng vận động và chất lượng sống.
Phòng khám Xương Khớp Cao Khang luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình kiểm soát bệnh viêm khớp dạng thấp, bảo vệ sức khỏe xương khớp trọn đời!
