Giới thiệu chung
Các huyệt ở mu bàn chân là những vị trí quan trọng nằm phía trên bàn chân, giữa các ngón và cổ chân, nơi tập trung nhiều xương, gân và mạch máu. Vùng mu chân thường chịu nhiều áp lực khi đi lại, vận động hoặc chơi thể thao nên rất dễ gặp phải các vấn đề như đau, sưng, viêm gân duỗi, viêm khớp bàn – cổ chân, thậm chí là chấn thương do va đập hoặc vận động quá mức.
Không chỉ hỗ trợ vận động, các huyệt ở mu bàn chân còn có vai trò quan trọng trong Đông y. Tác động đúng các huyệt này giúp giảm đau, thư giãn gân cơ, cải thiện tuần hoàn và hỗ trợ điều trị các bệnh lý vùng mu chân. Bài viết sẽ hướng dẫn bạn cách xác định, tác dụng và bấm huyệt đúng để chăm sóc bàn chân tại nhà.
Các huyệt ở mu bàn chân
1. Huyệt Thái Xung (LV3)
Vị trí: Huyệt Thái Xung nằm ở mu bàn chân, trong khe giữa xương bàn chân thứ nhất và thứ hai. Để xác định, bạn dùng tay lần dọc từ kẽ ngón chân cái và ngón chân thứ hai lên khoảng 1,5–2 cm, sẽ thấy một chỗ lõm nhỏ – đó là vị trí huyệt. Khi ấn vào thường có cảm giác hơi tức nhẹ, đặc biệt rõ nếu bạn đang mỏi hoặc đau mu bàn chân.
Tác dụng: Huyệt Thái Xung có vai trò điều hòa khí huyết, giúp giảm căng thẳng, giải tỏa stress, thư giãn gân cơ và giảm đau vùng mu bàn chân. Ngoài ra, đây còn là huyệt quan trọng trong hỗ trợ các triệu chứng như đau đầu, mất ngủ, rối loạn kinh nguyệt, tăng huyết áp nhờ tác dụng làm dịu hệ thần kinh và điều tiết gan.
Khi nào nên tác động: Khi xuất hiện cảm giác đau tức, căng cứng mu bàn chân do vận động, stress kéo dài hoặc các biểu hiện rối loạn khí huyết.
2. Huyệt Hành Gian (LV2)
Vị trí: Huyệt Hành Gian nằm trên mu bàn chân, sát màng da giữa kẽ ngón chân cái và ngón chân thứ hai, ngay phía trên huyệt Thái Xung. Để xác định, bạn đặt ngón tay vào khe giữa hai ngón chân này, ấn nhẹ sẽ cảm thấy một điểm nhạy, đó chính là huyệt Hành Gian.
Tác dụng: Huyệt này có tác dụng thanh nhiệt, giảm viêm và giảm đau rõ rệt ở vùng mu bàn chân, đặc biệt với các trường hợp viêm gân, viêm khớp bàn – cổ chân. Ngoài ra, Hành Gian còn hỗ trợ điều trị một số vấn đề về gan, dị ứng và các bệnh lý da liễu.
Đối tượng phù hợp: Người có biểu hiện sưng, nóng đỏ, đau nhức vùng mu bàn chân, đặc biệt là do viêm.
3. Huyệt Nội Đình (ST44)
Vị trí: Huyệt Nội Đình nằm ở kẽ giữa ngón chân thứ hai và thứ ba, phía mu bàn chân. Bạn có thể xác định bằng cách dùng đầu ngón tay ấn vào khe giữa hai ngón này, cách kẽ chân khoảng 0,5–1 cm về phía mu bàn chân.
Tác dụng: Huyệt Nội Đình có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giảm viêm, hỗ trợ điều trị đau và nóng đỏ mu bàn chân. Ngoài ra, huyệt này còn giúp cải thiện chức năng tiêu hóa, giảm đầy bụng, khó tiêu.
Khi nào dùng: Khi đau hoặc sưng vùng mu chân đi kèm cảm giác nóng đỏ, hoặc khi bạn gặp các vấn đề về tiêu hóa.
4. Huyệt Xung Dương (ST42)
Vị trí: Huyệt Xung Dương nằm trên mu bàn chân, tại chỗ lõm giữa hai xương bàn chân (xương ngón chân thứ hai và thứ ba) gần sát cổ chân. Đây là vị trí có thể cảm nhận được mạch đập của động mạch mu chân khi dùng tay ấn nhẹ.
Tác dụng: Tác động vào huyệt Xung Dương giúp điều hòa khí huyết, giảm đau và sưng nề vùng mu bàn chân, đồng thời cải thiện tuần hoàn máu đến các đầu chi dưới.
Lưu ý: Do vị trí gần động mạch mu chân, khi bấm huyệt không nên tác động lực quá mạnh để tránh ảnh hưởng đến mạch máu.
5. Huyệt Giải Khê (ST41)
Vị trí: Huyệt Giải Khê nằm ở mặt trước cổ chân, trong chỗ lõm giữa hai gân duỗi dài ngón cái và duỗi chung các ngón chân, ngay trên nếp gấp cổ chân.
Tác dụng: Huyệt này có tác dụng giảm đau vùng cổ chân và mu bàn chân, hỗ trợ điều trị viêm gân, viêm khớp cổ chân, giúp tăng cường sự linh hoạt và vận động của khớp cổ chân.
Khi nào nên tác động: Khi xuất hiện triệu chứng đau cổ chân lan lên mu bàn chân, cứng khớp hoặc viêm gân do vận động quá sức.
6. Huyệt Thái Bạch (SP3)
Vị trí: Tuy nằm hơi lệch về bờ trong lòng bàn chân nhưng vẫn được xem là huyệt liên quan đến vùng mu chân. Huyệt Thái Bạch nằm ở bờ trong của bàn chân, ngay sau khớp bàn – ngón chân cái, chỗ tiếp nối giữa mu chân và lòng bàn chân.
Tác dụng: Bổ tỳ vị, tăng sức mạnh cho cơ chân, giảm đau lòng bàn chân – mu chân và hỗ trợ chức năng tiêu hóa.
Đối tượng phù hợp: Người đau nhức vùng bàn chân kéo dài, đặc biệt kèm theo biểu hiện mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa.
7. Huyệt Bát Phong
Vị trí: Huyệt Bát Phong gồm 8 điểm, nằm ở kẽ các ngón chân – ngay tại chỗ tiếp giáp giữa mu bàn chân và lòng bàn chân. Mỗi bàn chân có 4 huyệt, lần lượt tại các kẽ giữa ngón 1–2, 2–3, 3–4 và 4–5.
Tác dụng: Tán phong trừ thấp, giảm đau và sưng khớp ngón chân, hỗ trợ điều trị viêm khớp bàn – ngón chân, giảm sưng phù nề, cải thiện tuần hoàn ngoại vi.
Đối tượng phù hợp: Người bị đau, tê, sưng các khớp ngón chân, phù nề bàn chân, gout mãn tính, viêm khớp dạng thấp
Tác dụng của việc bấm các huyệt ở mu bàn chân
Việc tác động vào các huyệt đạo trên mu bàn chân mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt trong phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh lý thường gặp như:
- Cải thiện tuần hoàn máu: Kích thích huyệt giúp tăng lưu thông máu tới vùng bàn chân, giảm cảm giác lạnh chân, tê bì đầu ngón chân.
- Giảm đau, giảm sưng: Bấm các huyệt có thể giảm đau do viêm gân duỗi, viêm khớp bàn – cổ chân, chấn thương nhẹ hoặc sau vận động quá sức.
- Thư giãn gân cơ: Giúp giải phóng áp lực, giảm căng cơ, phòng ngừa chuột rút, mỏi chân sau khi đứng lâu, đi bộ hoặc chơi thể thao.
- Hỗ trợ cải thiện giấc ngủ, giảm stress: Một số huyệt như Thái Xung có tác dụng an thần, giúp thư giãn tinh thần, hỗ trợ giấc ngủ ngon hơn.
- Giảm phù nề nhẹ: Đặc biệt hiệu quả với những trường hợp ứ trệ dịch do vận động nhiều hoặc đi giày dép không phù hợp.
Khi nào nên bấm huyệt mu bàn chân?
Bấm huyệt mu bàn chân nên được thực hiện trong các trường hợp sau:
- Đau, mỏi mu bàn chân do đi lại nhiều, vận động thể thao, đứng lâu.
- Viêm gân duỗi bàn chân hoặc viêm khớp nhẹ vùng bàn – cổ chân.
- Có cảm giác căng cứng, chuột rút, tê mỏi mu chân.
- Phù nhẹ, máu lưu thông kém, lạnh bàn chân khi thay đổi thời tiết.
- Sau chấn thương nhẹ đã qua giai đoạn cấp, hoặc sau khi đã loại trừ gãy xương, tổn thương nghiêm trọng.
- Người bị stress, mất ngủ, hay lo âu (ưu tiên huyệt Thái Xung).
Khi nào KHÔNG nên bấm huyệt mu bàn chân?
Mặc dù bấm huyệt mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng có những trường hợp không nên tự ý tác động vào các huyệt ở mu bàn chân, gồm:
- Đang sưng đỏ, nóng rát, nghi ngờ gout cấp tính.
- Chấn thương cấp tính: sưng lớn, bầm tím rõ, đau nhói nghi ngờ gãy xương, trật khớp.
- Nhiễm trùng, lở loét, vết thương hở ở mu bàn chân.
- Bệnh nhân tiểu đường có biến chứng thần kinh, giảm cảm giác ở bàn chân.
- Phụ nữ mang thai nên tránh bấm mạnh huyệt Thái Xung hoặc các huyệt vùng bàn chân nếu không có chỉ định của bác sĩ.
- Bệnh nhân đang sốt cao, nhiễm trùng toàn thân.
Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào về nguyên nhân đau – sưng bàn chân, nên đi khám chuyên khoa trước khi tự xoa bóp, bấm huyệt tại nhà.
Kết luận
Mu bàn chân là nơi tập trung nhiều huyệt đạo quan trọng, tác động đúng huyệt có thể giúp giảm đau, thư giãn, cải thiện tuần hoàn máu và hỗ trợ điều trị một số bệnh lý thường gặp ở vùng bàn chân. Tuy nhiên, việc bấm huyệt chỉ phù hợp với các trường hợp đau nhẹ, mỏi sau vận động hoặc viêm gân mức độ nhẹ. Nếu triệu chứng kéo dài, đau nhiều, sưng to hoặc xuất hiện bất thường, bạn nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa xương khớp để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ về các huyệt ở mu bàn chân cũng như biết cách chăm sóc và bảo vệ sức khỏe đôi chân của mình tốt hơn. Nếu cần tư vấn thêm về bệnh lý gân – xương – khớp, hãy liên hệ với chuyên gia hoặc phòng khám uy tín để được hỗ trợ kịp thời.
