Đau lưng không cúi được phải làm sao? Nguyên nhân và cách điều trị

Đau lưng không cúi được là tình trạng nhiều người gặp phải trong cuộc sống hằng ngày. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột sau khi làm việc nặng, chơi thể thao sai tư thế, hoặc cũng có thể âm ỉ kéo dài do các bệnh lý về cột sống. Khi gặp tình trạng này, người bệnh thường rất khó khăn trong việc thực hiện những động tác đơn giản như cúi nhặt đồ, rửa mặt, đi giày dép, hay thậm chí chỉ cần xoay người cũng cảm thấy đau nhói.

Điều đáng lo ngại là nhiều người thường chủ quan, nghĩ rằng đây chỉ là hiện tượng “đau mỏi thoáng qua” và tự chịu đựng, không đi khám. Trong khi đó, đau lưng không cúi được có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý nghiêm trọng ở cột sống, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến biến chứng nặng nề.

Vậy, đau lưng không cúi được phải làm sao? Nguyên nhân từ đâu và cách điều trị nào là hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.

Nguyên nhân gây đau lưng không cúi được

Căng cơ, sai tư thế

Nguyên nhân phổ biến nhất là do căng cơ hoặc sai tư thế trong sinh hoạt. Một số tình huống thường gặp gồm:

• Bê vác vật nặng mà không giữ lưng thẳng, dồn toàn bộ lực vào thắt lưng.
• Ngồi làm việc liên tục nhiều giờ liền, nhất là nhân viên văn phòng, khiến cơ lưng và cột sống bị quá tải.
• Vận động sai kỹ thuật khi chơi thể thao, tập gym, đặc biệt là các bài tập gánh tạ, deadlift.

Những tình huống này làm các cơ vùng thắt lưng bị co thắt, sợi cơ vi tổn thương, dẫn đến cứng lưng và đau nhói khi cúi gập.

Bệnh lý cột sống

Nếu tình trạng đau lưng kéo dài, không cải thiện sau nghỉ ngơi, nguyên nhân thường liên quan đến bệnh lý cột sống:

• Thoát vị đĩa đệm: nhân nhầy thoát ra ngoài bao xơ, chèn ép vào rễ thần kinh, khiến người bệnh đau dữ dội, không thể cúi hoặc xoay người.
• Gai cột sống: xương thừa mọc ra từ thân đốt sống, chèn ép vào dây chằng và rễ thần kinh, gây đau khi vận động.
• Thoái hóa cột sống: thường gặp ở người lớn tuổi, khiến cột sống kém linh hoạt, dễ đau khi cúi.
• Hẹp ống sống: làm giảm không gian chứa tủy sống và rễ thần kinh, gây đau, tê, hạn chế cử động.

Những nguyên nhân khác

Ngoài các vấn đề cơ – xương – khớp, đau lưng không cúi được cũng có thể liên quan đến:

• Bệnh thận: viêm thận, sỏi thận thường gây đau vùng hông – thắt lưng, lan xuống dưới.
• Bệnh phụ khoa: ở nữ giới, u xơ tử cung, viêm vùng chậu đôi khi gây đau lưng dữ dội, khó cúi.
• Chấn thương: ngã, tai nạn, va đập mạnh có thể gây tổn thương dây chằng, gãy xương hoặc bầm dập phần mềm.

Đau lưng không cúi được có nguy hiểm không?

Trong một số trường hợp, đau lưng chỉ đơn thuần do căng cơ hoặc sai tư thế và có thể hồi phục sau vài ngày nghỉ ngơi, chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân đến từ các bệnh lý cột sống, mức độ nguy hiểm sẽ cao hơn nhiều.

Khi rễ thần kinh hoặc tủy sống bị chèn ép kéo dài, người bệnh có thể đối mặt với:

• Mất cảm giác, tê bì hoặc yếu cơ ở chi dưới.
• Khó khăn trong việc đi lại, đứng lên – ngồi xuống.
• Rối loạn tiểu tiện, đại tiện, thậm chí mất kiểm soát chức năng.
• Nguy cơ liệt vĩnh viễn nếu tổn thương thần kinh quá nặng.

Những dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay gồm: đau lan xuống chân, tê yếu chi, đau tăng dần không giảm sau nghỉ ngơi, hoặc đi kèm rối loạn tiểu tiện.

Cách điều trị đau lưng không cúi được

Xử trí tạm thời tại nhà

Trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp sau:

• Nghỉ ngơi: hạn chế vận động mạnh, tránh cúi gập hoặc xoay người quá mức.
• Chườm nóng – chườm lạnh: chườm lạnh trong 48 giờ đầu nếu có chấn thương để giảm sưng, sau đó chườm nóng để giãn cơ và lưu thông máu.
• Tư thế nằm giảm áp lực: nằm ngửa, kê gối dưới gối hoặc dưới lưng để nâng đỡ cột sống, giảm áp lực lên thắt lưng.
• Bài tập giãn cơ nhẹ: sau khi cơn đau thuyên giảm, tập các động tác giãn cơ lưng, cơ hông nhẹ nhàng để khôi phục độ linh hoạt.
• Thuốc giảm đau thông thường: có thể dùng paracetamol hoặc NSAID (ibuprofen, diclofenac) nhưng cần tuân thủ hướng dẫn, tránh lạm dụng.

Điều trị y tế chuyên sâu

Nếu đau kéo dài, không cải thiện, cần thăm khám tại cơ sở chuyên khoa để xác định nguyên nhân chính xác. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc: nhóm giảm đau, giãn cơ, kháng viêm nhằm giảm triệu chứng.
• Vật lý trị liệu: phương pháp an toàn, hiệu quả lâu dài, bao gồm kéo giãn cột sống, sóng ngắn, điện xung, chiếu laser, nhiệt trị liệu.
• Tiêm ngoài màng cứng hoặc cạnh sống: giúp giảm đau nhanh trong trường hợp đau thần kinh tọa nặng, không đáp ứng thuốc thông thường.
• Phẫu thuật: được chỉ định khi có thoát vị đĩa đệm lớn, trượt đốt sống hoặc hẹp ống sống nặng, gây chèn ép thần kinh trầm trọng.

Hỗ trợ bằng thay đổi lối sống

Bên cạnh điều trị, thay đổi thói quen sinh hoạt đóng vai trò quan trọng để phục hồi và phòng ngừa tái phát:

• Duy trì cân nặng hợp lý: tránh béo phì gây áp lực lên cột sống.
• Tập luyện đều đặn: lựa chọn các môn thể thao nhẹ nhàng như bơi lội, yoga, đi bộ. Những bộ môn này vừa cải thiện sức mạnh cơ lưng – cơ bụng, vừa giảm áp lực cho cột sống.
• Tư thế đúng khi làm việc: ngồi thẳng lưng, màn hình máy tính ngang tầm mắt, ghế có tựa lưng.
• Thường xuyên vận động: đứng dậy đi lại sau mỗi 45–60 phút ngồi làm việc để tránh dồn áp lực lên thắt lưng.

Cách phòng ngừa tái phát đau lưng không cúi được

• Tập luyện cơ lưng – cơ bụng thường xuyên: giúp tăng cường sự vững chắc và dẻo dai cho cột sống.
• Nâng vật đúng cách: giữ lưng thẳng, ngồi xổm và dùng lực ở chân thay vì cúi gập lưng.
• Dinh dưỡng hợp lý: bổ sung canxi, vitamin D, magie, cùng omega-3 từ cá biển để hỗ trợ sức khỏe xương khớp.
• Khám sức khỏe định kỳ: kiểm tra cột sống và hệ vận động, phát hiện sớm thoái hóa, gai cột sống hoặc thoát vị để điều trị kịp thời.

Kết luận

Đau lưng không cúi được có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ căng cơ thông thường cho đến các bệnh lý cột sống nghiêm trọng. Dù là nguyên nhân nào, tình trạng này cũng gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống, vì vậy người bệnh không nên chủ quan.

Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và kết hợp với lối sống khoa học sẽ giúp kiểm soát cơn đau, phục hồi vận động và ngăn ngừa tái phát.