Đau lưng giữa là một triệu chứng khá phổ biến nhưng lại dễ bị bỏ qua do không gây khó chịu dữ dội như đau thắt lưng. Tuy nhiên, đau lưng giữa có thể tiềm ẩn nhiều nguyên nhân khác nhau, từ lành tính cho đến nguy hiểm, ảnh hưởng lớn tới sinh hoạt và sức khỏe người bệnh nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về đau lưng giữa qua bài viết dưới đây.
Đau lưng giữa là gì?
Đau lưng giữa là tình trạng đau nhức, căng tức, hoặc cảm giác khó chịu xuất hiện ở vùng cột sống ngực – khu vực nằm giữa hai bả vai và trên vùng thắt lưng, kéo dài từ đốt sống T1 đến T12. Vị trí này được gọi là “lưng giữa” để phân biệt với lưng trên (vùng cổ, vai gáy) và lưng dưới (thắt lưng).
Đau lưng giữa có thể gặp ở mọi lứa tuổi, song thường xuất hiện ở người trưởng thành, người lao động văn phòng, hoặc người hay phải mang vác nặng, vận động sai tư thế. Dù không phổ biến như đau thắt lưng, đau lưng giữa vẫn cần được quan tâm đúng mức bởi có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Cấu trúc giải phẫu liên quan đến đau lưng giữa
Cột sống ngực là trụ cột nâng đỡ phần thân trên của cơ thể, gồm 12 đốt sống (T1–T12) nối liền với xương sườn và lồng ngực. Vùng này được bao bọc bởi hệ cơ – dây chằng – đĩa đệm phong phú giúp bảo vệ và giữ vững cột sống.
- Cơ lưng giữa: gồm các nhóm cơ như cơ thang, cơ trám, cơ lưng dài… giúp cử động, giữ thăng bằng và bảo vệ cột sống.
- Dây chằng và đĩa đệm: đảm nhận vai trò giảm xóc, giữ vững và linh hoạt cho cột sống.
- Mối liên quan với nội tạng: Do đặc điểm giải phẫu, vùng lưng giữa còn liên quan đến các cơ quan nội tạng như tim, phổi, thực quản, dạ dày… Do đó, đau lưng giữa đôi khi là dấu hiệu “chiếu” từ bệnh lý nội tạng chứ không chỉ riêng vấn đề cơ xương khớp.
Nguyên nhân gây đau lưng giữa thường gặp
Nguyên nhân cơ xương khớp
- Căng cơ, co cứng cơ lưng giữa: Do hoạt động mạnh, chơi thể thao quá sức, mang vác nặng, hoặc ngồi – nằm sai tư thế kéo dài khiến các cơ bị căng quá mức, dẫn đến đau nhức.
- Sai tư thế kéo dài: Ngồi làm việc sai tư thế, cúi gập người lâu ngày, lái xe đường dài… khiến cơ và dây chằng bị quá tải.
- Thoái hóa cột sống ngực: Quá trình lão hóa làm các cấu trúc cột sống (đĩa đệm, sụn, dây chằng) suy yếu, dễ dẫn đến đau nhức, đặc biệt ở người trung niên, lớn tuổi.
- Phồng – thoát vị đĩa đệm cột sống ngực: Đĩa đệm bị phồng hoặc lồi ra ngoài có thể chèn ép dây thần kinh, gây đau giữa lưng, đôi khi lan ra hai bên sườn hoặc xuống chân.
- Gai cột sống ngực: Hình thành các gai xương ở thân đốt sống, chèn ép mô mềm xung quanh.
- Loãng xương, xẹp đốt sống: Ở người lớn tuổi, xương giòn dễ gãy, có thể gây xẹp đốt sống, dẫn đến đau lưng giữa kéo dài.
Máy massage lưng tích hợp rung xung điện chườm ấm hỗ trợ giảm đau
Nguyên nhân do chấn thương
- Té ngã, tai nạn giao thông: Tác động mạnh làm tổn thương đốt sống, dây chằng hoặc cơ quanh cột sống.
- Chấn thương thể thao: Thường gặp ở các môn cần vận động mạnh vùng thân trên như bóng chuyền, cầu lông, tập gym.
- Mang vác nặng sai cách: Khiêng, nâng vật nặng quá sức mà không đúng tư thế gây căng cơ hoặc thậm chí rạn, gãy đốt sống.
Nguyên nhân từ nội tạng
- Bệnh tim mạch: Nhồi máu cơ tim, viêm màng ngoài tim… có thể gây đau lan ra vùng lưng giữa.
- Bệnh phổi, màng phổi: Viêm phổi, tràn dịch màng phổi, ung thư phổi cũng có thể biểu hiện bằng đau lưng giữa, nhất là khi ho hoặc hít sâu.
- Bệnh dạ dày – thực quản: Loét dạ dày, viêm thực quản đôi khi gây đau chiếu ra sau lưng giữa.
Lưu ý: Những nguyên nhân này tuy hiếm gặp nhưng thường nguy hiểm, cần chú ý nếu đau lưng giữa kèm theo triệu chứng toàn thân như khó thở, đau ngực, sốt, sụt cân, tiêu hóa bất thường…
Triệu chứng đau lưng giữa thường gặp
- Đau âm ỉ hoặc đau nhói tại vùng lưng giữa, thường nằm giữa hai xương bả vai.
- Đau tăng lên khi vận động mạnh, xoay người, hít sâu, ho hoặc cười lớn.
- Cảm giác căng tức, cứng lưng buổi sáng, đôi khi phải xoa bóp mới dễ chịu.
- Đau có thể lan ra hai bên sườn, vùng vai hoặc phía trước ngực.
- Có thể kèm theo các triệu chứng khác như tê bì, yếu chi trên/dưới, khó thở, đau ngực, sốt nhẹ, mệt mỏi…
- Nếu nguyên nhân do nội tạng, có thể kèm triệu chứng tiêu hóa, tim mạch, hô hấp.
Đau lưng giữa có nguy hiểm không?
Trong đa số trường hợp, đau lưng giữa là lành tính, liên quan đến cơ – xương – khớp, thường tự khỏi nếu nghỉ ngơi và điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu chủ quan, không điều trị sớm, đau lưng giữa có thể dẫn đến:
- Giảm khả năng vận động, ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày
- Chèn ép dây thần kinh, gây tê yếu, mất cảm giác hoặc vận động
- Biến dạng cột sống, gù vẹo, giảm chiều cao
- Biến chứng nội tạng nếu do nguyên nhân từ tim, phổi, dạ dày…
So với đau thắt lưng, đau lưng giữa ít phổ biến hơn nhưng không vì thế mà xem nhẹ, bởi vị trí này gần các cơ quan quan trọng như tim và phổi, có thể cảnh báo các bệnh nguy hiểm.
Cách điều trị đau lưng giữa hiệu quả
Điều trị bảo tồn
- Nghỉ ngơi hợp lý: giảm vận động mạnh, tránh mang vác nặng, không nằm quá lâu trên giường.
- Điều chỉnh tư thế sinh hoạt: ngồi làm việc đúng chuẩn, kê gối khi nằm ngủ.
- Dùng thuốc giảm đau, giãn cơ: Paracetamol, NSAIDs, thuốc giãn cơ được chỉ định bởi bác sĩ, không tự ý dùng kéo dài để tránh tác dụng phụ.
- Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng: Các bài tập giãn cơ, tăng cường sức mạnh vùng lưng, sử dụng các phương pháp trị liệu như điện xung, chườm nóng/lạnh, sóng ngắn, kéo giãn cột sống.
- Massage, xoa bóp: Giúp thư giãn cơ, giảm đau, tăng tuần hoàn máu.
Điều trị theo nguyên nhân
- Thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, loãng xương: Có thể cần kết hợp thuốc điều trị đặc hiệu, bổ sung canxi, vitamin D, hoặc các biện pháp hỗ trợ như đai lưng.
- Can thiệp y khoa: Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi có tổn thương nghiêm trọng (gãy xẹp đốt sống, chèn ép thần kinh nặng…) hoặc điều trị bảo tồn thất bại.
- Nguyên nhân nội tạng: Điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tương ứng (tim mạch, hô hấp, tiêu hóa…).
Cách giảm đau lưng giữa tại nhà
- Chườm nóng hoặc lạnh: Chườm nóng giúp giãn cơ, giảm đau. Chườm lạnh (khi mới chấn thương) giúp giảm sưng viêm. Thực hiện 15–20 phút/lần, ngày 2–3 lần.
- Tập các bài giãn cơ nhẹ nhàng: Bài tập duỗi lưng, kéo giãn cột sống ngực, yoga cho lưng giữa… giúp tăng cường linh hoạt và giảm đau.
- Điều chỉnh tư thế sinh hoạt: Giữ lưng thẳng khi ngồi, tránh cúi gập hoặc vặn người đột ngột.
- Tránh các hoạt động làm tăng đau: Mang vác nặng, vận động quá sức, tập luyện cường độ cao không phù hợp.
- Dùng thuốc giảm đau không kê đơn: Chỉ dùng khi thực sự cần thiết và theo hướng dẫn.
Lưu ý: Nếu áp dụng các biện pháp trên mà không cải thiện sau 5–7 ngày, cần đi khám chuyên khoa để được tư vấn cụ thể.
Phòng ngừa đau lưng giữa tái phát
- Duy trì tư thế làm việc, học tập đúng: Ghế ngồi phù hợp, màn hình ngang tầm mắt, tránh cúi gập lưng lâu.
- Vận động và tập thể dục đều đặn: Tăng cường sức mạnh cơ lưng, vai, bụng giúp bảo vệ cột sống.
- Không mang vác vật nặng quá sức: Khi cần thiết phải mang, hãy chia nhỏ tải trọng, giữ lưng thẳng.
- Kiểm soát cân nặng hợp lý: Trọng lượng cơ thể lớn tạo áp lực lên cột sống ngực.
- Khám sức khỏe định kỳ: Đặc biệt với người có bệnh lý mãn tính, lớn tuổi, loãng xương.
Kết luận
Đau lưng giữa là triệu chứng có thể gặp ở bất kỳ ai, do nhiều nguyên nhân khác nhau. Phần lớn trường hợp lành tính, liên quan đến cơ xương khớp và đáp ứng tốt với các biện pháp điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, tuyệt đối không được chủ quan nếu đau kéo dài, kèm triệu chứng bất thường hoặc có bệnh nền. Việc thăm khám sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp bạn phòng tránh biến chứng, bảo vệ sức khỏe cột sống và nâng cao chất lượng cuộc sống.
