Chân vòng kiềng là tình trạng hai chân khi đứng thẳng vẫn không thể khép được đầu gối, tạo nên hình dạng cong ra ngoài giống như vòng cung. Tình trạng này có thể xuất hiện từ nhỏ và tiếp tục kéo dài đến tuổi trưởng thành nếu không được phát hiện, can thiệp sớm.
Nhiều người lớn tuổi vẫn còn mang dáng chân vòng kiềng do không được điều trị từ nhỏ hoặc điều trị chưa đúng cách. Điều này khiến họ thường lo lắng về dáng đi, vẻ ngoài, sự tự ti, thậm chí là đau nhức, mỏi khớp gối, nguy cơ thoái hóa khớp sớm. Câu hỏi “chân vòng kiềng có chữa được không?” cũng từ đó xuất hiện ở hầu hết các trường hợp, đặc biệt là khi bước sang tuổi trưởng thành.
Chân vòng kiềng có chữa được không?
Chân vòng kiềng hoàn toàn có thể chữa hoặc cải thiện, tuy nhiên hiệu quả điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, nguyên nhân, mức độ cong và phương pháp áp dụng. Không phải ai cũng đạt được kết quả giống nhau, càng phát hiện sớm, khả năng phục hồi càng cao.
Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng điều trị:
- Độ tuổi: Trẻ nhỏ và trẻ đang phát triển xương có khả năng phục hồi, tự điều chỉnh tốt hơn người trưởng thành.
- Mức độ cong: Độ cong nhẹ và vừa dễ cải thiện hơn trường hợp cong nặng, biến dạng rõ.
- Nguyên nhân gây chân vòng kiềng: Do di truyền, thiếu vitamin D, bệnh lý xương chuyển hóa hay do tư thế, thói quen vận động… Cần xác định rõ nguyên nhân để chọn phương pháp điều trị phù hợp.
- Tình trạng xương khớp kèm theo: Nếu đã có thoái hóa, lệch trục gối, đau mỏi kéo dài, việc điều trị sẽ phức tạp và lâu dài hơn.
Khả năng điều trị chân vòng kiềng ở từng độ tuổi
Ở trẻ nhỏ
Ở trẻ nhỏ (dưới 2 tuổi), chân vòng kiềng là hiện tượng sinh lý, phần lớn tự điều chỉnh khi trẻ lớn lên và biết đi đúng cách. Nếu phát hiện sớm và có chế độ dinh dưỡng giàu canxi, vitamin D, kết hợp theo dõi sát, đa số trẻ sẽ trở lại bình thường mà không cần can thiệp y tế.
Tuy nhiên, nếu tình trạng vòng kiềng kéo dài sau 3 tuổi hoặc ngày càng nặng, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị kịp thời.
Ở trẻ lớn và thanh thiếu niên
Ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, xương vẫn còn khả năng phát triển, do đó phát hiện càng sớm thì khả năng chỉnh hình càng cao. Lúc này, bác sĩ có thể chỉ định các bài tập vật lý trị liệu, chỉnh dáng đi, sử dụng nẹp chỉnh trục chân hoặc các thiết bị hỗ trợ chuyên dụng. Nếu phối hợp tốt, mức độ cải thiện thường rất rõ rệt.
Ở người trưởng thành
Đối với người trưởng thành, xương đã phát triển hoàn chỉnh nên chân vòng kiềng không thể tự hết. Việc điều trị lúc này chủ yếu nhằm cải thiện hình dáng chân, giảm đau nhức, phòng ngừa các biến chứng (như thoái hóa khớp, lệch trục chân…). Một số trường hợp cong nhiều, đau dai dẳng hoặc biến dạng nặng, bác sĩ có thể đề nghị các biện pháp can thiệp sâu hơn như phẫu thuật chỉnh trục xương.
Các phương pháp điều trị chân vòng kiềng hiện nay
Điều trị bảo tồn
- Bài tập chỉnh trục chân: Tập luyện tăng sức cơ đùi, cơ mông, cơ quanh khớp hông giúp cân bằng lực lên xương chân, hỗ trợ cải thiện độ cong.
- Vật lý trị liệu: Áp dụng các bài tập kéo giãn, chỉnh tư thế, tập đi đứng đúng cách, sử dụng thiết bị hỗ trợ nếu cần.
- Điều chỉnh thói quen sinh hoạt: Giữ tư thế ngồi, đứng, đi lại hợp lý, tránh ngồi xổm, vắt chân, hoặc tạo áp lực không đều lên chân.
- Hiệu quả: Phương pháp này phù hợp cho trường hợp chân vòng kiềng nhẹ đến trung bình, đặc biệt hiệu quả ở trẻ em, thiếu niên.
Can thiệp chỉnh hình
- Nẹp chỉnh trục chi dưới: Bác sĩ có thể chỉ định nẹp chuyên dụng để hỗ trợ chỉnh dần dần trục xương, thường áp dụng cho trẻ nhỏ và trẻ đang phát triển.
- Theo dõi sát: Nẹp cần được sử dụng đúng thời gian, kết hợp đánh giá tiến triển định kỳ để điều chỉnh phù hợp.
Phẫu thuật chỉnh trục xương
- Khi nào cần phẫu thuật: Khi chân vòng kiềng nặng, ảnh hưởng vận động, đau nhức kéo dài hoặc không đáp ứng các biện pháp bảo tồn.
- Mục tiêu: Cắt, điều chỉnh lại trục xương để đưa hai chân về vị trí sinh lý, cân bằng lực lên khớp gối và khớp háng.
- Đối tượng nên cân nhắc: Thường áp dụng cho người trưởng thành, trường hợp biến dạng lớn hoặc có nguy cơ thoái hóa khớp sớm.
- Hiệu quả: Phẫu thuật giúp cải thiện rõ rệt dáng chân, giảm đau và phòng ngừa biến chứng về sau. Tuy nhiên, đây là thủ thuật chuyên sâu, cần cân nhắc kỹ lưỡng và thực hiện tại cơ sở y tế uy tín.
Chân vòng kiềng không điều trị có sao không?
Nếu không điều trị, chân vòng kiềng có thể để lại nhiều hậu quả lâu dài:
- Thoái hóa khớp gối, khớp háng sớm: Do lực dồn bất thường lên khớp khi vận động.
- Đau mỏi, giảm khả năng đi lại: Đặc biệt sau thời gian đứng lâu, vận động nhiều.
- Ảnh hưởng thẩm mỹ, tâm lý: Khiến người bệnh thiếu tự tin, ngại giao tiếp.
- Lệch trục chân: Về lâu dài, có thể dẫn đến dáng đi bất thường, ảnh hưởng hệ vận động toàn thân.
Chân vòng kiềng tự chữa tại nhà được không?
Một số trường hợp chân vòng kiềng nhẹ có thể cải thiện tại nhà bằng chế độ dinh dưỡng đầy đủ (bổ sung canxi, vitamin D), tập luyện đều đặn các bài tập chỉnh trục chân, giữ tư thế sinh hoạt hợp lý.
Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phù hợp với trường hợp nhẹ, không có biến dạng nhiều. Với các trường hợp vừa đến nặng, cần có hướng dẫn cụ thể từ chuyên gia, tránh tự ý tập luyện hoặc áp dụng mẹo dân gian không có cơ sở khoa học, có thể làm bệnh nặng thêm.
Quan trọng nhất, cần xác định rõ nguyên nhân gây chân vòng kiềng trước khi chọn phương pháp điều trị.
Kết luận
Chân vòng kiềng hoàn toàn có thể chữa hoặc cải thiện, nhất là khi phát hiện sớm, tuân thủ đúng phác đồ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa bệnh nhân – bác sĩ – gia đình. Việc điều trị cần cá thể hóa theo từng độ tuổi, nguyên nhân và mức độ bệnh. Nếu bạn hoặc người thân có biểu hiện chân vòng kiềng, đừng ngần ngại đến khám tại các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn, điều trị kịp thời. Điều này không chỉ giúp cải thiện thẩm mỹ, dáng đi mà còn bảo vệ sức khỏe xương khớp về lâu dài.
